ضرورت تحول در نظام دیوان‌سالاری
بسیاری از چالش‌های مزمن در مدیریت کشور، نه معلول کمبود منابع مالی، بلکه حاصل کاستی‌های شناختی در نحوه تدوین، اجرا و ارزیابی قوانین و خط‌مشی‌هاست. تصمیم‌گیری در جهان پرآشوب امروز نیازمند ابزارهایی دقیق‌تر از شهود فردی یا رویه‌های بوروکراتیک قرن بیستمی است.
۱. ارکان سیاست‌گذاری شواهدبنیان (Evidence-Based Policy)
اندیشکده راهبردی موطّئون بر استقرار سامانه‌های سیاستی نوین تأکید می‌ورزد که بر چهار پایه استوارند:
- داده‌های کلان و بین‌بخشی: تجمیع داده‌های آماری، اقتصادی و جغرافیایی برای درک بلادرنگ نبض جامعه.
- ارزیابی پیشینی اثرات قوانین (RIA): سنجش دقیق هزینه‌ها و منافع هر مصوبه پیش از ابلاغ عمومی به منظور جلوگیری از عوارض جانبی پیش‌بینی‌نشده.
- آزمایشگاه‌های سیاست‌پژوهی (Policy Labs): اجرای آزمایشی طرح‌ها در مقیاس‌های محدود منطقه‌ای برای رصد پیامدهای عملیاتی.
- حلقه بازخورد مستمر شهروندی: مشارکت‌دادن ذی‌نفعان واقعی در ارزیابی و بازنگری قوانین مصوب.
۲. گام‌های عملیاتی برای حکمرانی هوشمند
- انحلال نهادهای موازی و یکپارچه‌سازی فرآیندهای صدور مجوزها و استعلام‌ها در درگاه‌های واحد ملی.
- استفاده از هوش مصنوعی برای کشف تعارضات قانونی و رفع تناقضات در قوانین انباشته اداری.
- استقرار نظام ارزیابی عملکرد مدیران بر پایه شاخص‌های رضایت عمومی و شاخص‌های بهبود ملموس کیفیت زندگی.
۳. نقش کانون‌های تفکر و اندیشکده‌ها
اندیشکده‌هایی چون موطّئون، به مثابه پلی میان دانشگاه‌های تولیدکننده علم و دستگاه‌های اجرایی نیازمند راه‌حل عمل می‌کنند. استقلال علمی و نگاه فراجناحی، ضامن ارائه مشاوره‌های امینانه و کارآمد به تصمیم‌سازان ارشد کشور خواهد بود.